Gençlerin Okuma Becerileri Yüzyılın En Düşük Seviyesine Geriledi
OECD’nin 2025 Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) sonuçları, dünya genelinde 15 yaşındaki öğrencilerin akademik performansında ciddi bir gerileme yaşandığını ortaya koydu. 91 ülkeden yaklaşık 760 bin öğrencinin katıldığı değerlendirmeye göre, özellikle okuma becerilerindeki düşüş, öğrencilerin metinleri anlama ve bilgiyi derinlemesine değerlendirme kapasitesine ilişkin endişeleri artırdı.
PISA sonuçlarına göre öğrencilerin ortalama okuma puanı 2012 yılında 501 iken 2025 yılında 466’ya düştü. OECD, bu gerilemenin yalnızca eğitim sistemlerindeki sorunlarla açıklanamayacağını, gençlerin günlük yaşamlarında dijital cihazlara ayırdığı sürenin de önemli bir faktör olabileceğini belirtti. OECD Genel Sekreteri Mathias Cormann, öğrencilerin ekran karşısında geçirdiği sürenin artarken kitap okumaya ayırdıkları zamanın azaldığına dikkat çekti.
Araştırma, öğrencilerin metinleri giderek daha hızlı ve yüzeysel biçimde okuduğuna işaret etti. Bu durumun, öğrencilerin metinleri tam olarak anlamadan cevap vermelerine ve özellikle karmaşık bilgileri değerlendirmekte zorlanmalarına yol açabileceği belirtildi. Dikkat çekici bir başka bulgu ise daha varlıklı ailelerden gelen öğrencilerin okuma performansındaki düşüşün de belirgin olması oldu.
Gerileme yalnızca okuma alanıyla sınırlı kalmadı. Öğrencilerin fen puanı 2009 yılında 506 iken 2025’te 486’ya, matematik puanı ise 2003 yılında 502 iken 2025’te 469’a geriledi. Raporda yapay zekâ kullanımının eğitim üzerindeki etkisi de ele alındı. Öğrencilerin yaklaşık yarısının öğrenme amacıyla yapay zekâ sohbet robotlarını düzenli olarak kullandığı belirtildi. Ancak ödev hazırlama, metin özetleme ve araştırma gibi görevlerde yapay zekâya yoğun biçimde başvuran öğrencilerin fen puanlarının diğer öğrencilerden yaklaşık 20 puan daha düşük olduğu görüldü.