Beşerî Bilimler, Fen ve Mühendislik Alanları için Neden Vazgeçilmez?
Porto Riko Üniversitesi Mayagüez Kampüsü’nden beşerî bilimler profesörü Jeffrey Herlihy-Mera, üniversitelerde beşerî bilimler ile fen bilimleri arasındaki keskin ayrımı eleştiriyor. Herlihy-Mera’ya göre farklı binalarda, farklı yöntem ve başarı ölçütleriyle yürütülen bu iki alan, öğrencilere birbirini tamamlayan değil, birbiriyle bağdaşmayan yaklaşımlar olarak öğretiliyor. Profesör, STEM’den (Science, Technology, Engineering and Mathematics; Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik) STEAM’e (STEM’e Sanat dalının [Art] eklenmesi) geçişin bilimsel titizlikten vazgeçmek anlamına gelmediğini, aksine yeniliğin teknik doğruluk kadar yaratıcılık, hayal gücü, etik ve kültürel anlayışa da dayandığını savunuyor. Fen bilimleri kesinlik ve ölçülebilir sonuçlar üzerine kuruluyken beşerî bilimlerin belirsizliği, sezgiyi ve metaforu bir düşünme aracı olarak kullandığını ve fen eğitiminin tam da bu araçlara ihtiyaç duyduğunu vurguluyor.
Herlihy-Mera bu iki alanın nasıl bir araya getirilebileceğine dair çeşitli öneriler sunuyor. Bilim dünyasında İngilizcenin baskınlığının kimlerin araştırmaya katılabileceğini de belirlediğine dikkat çekerek, farklı dillerin bilimsel düşünceye yeni bakış açıları kazandırabileceğini ifade ediyor. Einstein’ın özel görelilik kuramına bir ışık huzmesinin yanında yolculuk ettiğini hayal ederek ulaşması gibi örneklerden yola çıkarak mühendis, kimyager ve biyologların eğitiminde resim ve sanat derslerinin yer alması gerektiğini savunuyor. Akıllı telefonlar ve yapay zekânın yol açtığı bağımlılığa karşı üniversitelerin kampüste cihaz kullanımını sınırlayabileceğini de ekleyen Herlihy-Mera’ya göre yalnızca verimliliğe odaklanan bir toplum kendini anlama yetisini kaybeder. Profesöre göre asıl soru artık beşerî bilimlerin STEM içinde yer alıp almaması değil, bilimin beşerî bilimler olmadan ilerleyip ilerleyemeyeceği.