Beşerî Bilimler Alanında Yazılan Doktora Tezi Sayısı Son 10 Yılda Yarıya Düştü
Sanat ve bilim alanlarında akademik çalışmaları, açık tartışmayı ve entelektüel çeşitliliği desteklemek amacıyla 2023’te kurulan Amerikan Fen ve Edebiyat Akademisinin (American Academy of Sciences and Letters) yayımladığı rapora göre beşerî ve sosyal bilimler alanlarında yazılan doktora tezlerinin toplam sayısı, zirveye ulaştığı 2015 yılından bu yana %28 azaldı. Ancak bu düşüş iki alanda eşit değil: Toplam düşüşün %90’ından fazlası beşerî bilimlerden kaynaklanıyor. Nitekim beşerî bilimler (humanities) alanında yazılan tez sayısı aynı dönemde %49 azalırken sosyal bilimlerdeki düşüş %4,5’te kaldı.
1960 ile 2025 yılları arasında yaklaşık 700 üniversitede yazılan 445 bine yakın tezin incelendiği raporun bulgularına göre, sosyal bilimler alanının toplam tezler içindeki payı arttı: Ekonomi ve siyaset bilimi gibi alanlarda artış daha sınırlı kalırken antropoloji, iletişim, psikoloji ve sosyoloji gibi alanlarda daha fazla oldu. Bir bölüme bağlı kalmadan belirli bir konu üzerine çalışılan ve genellikle “Asya çalışmaları”, “kadın çalışmaları” gibi isimlerle anılan disiplinler arası alanlarda yazılan tezlerin payında da son yıllara kadar artış gözlendi.
ABD Ulusal Bilim ve Mühendislik İstatistikleri Merkezinin (National Center for Science and Engineering Statistics) 2025 yılı Doktora Mezunları Anketi (Survey of Earned Doctorates) de benzer bir tabloya işaret ediyor: 2015’ten bu yana ABD’de toplam doktora mezunu sayısı %8 artarken beşerî bilimlerde doktora mezunu sayısı %20 azaldı. Ankete göre beşerî ve sosyal bilimler, tamamlanması en uzun süren doktora alanları arasında yer alıyor.