Pakistan’da Yükseköğretim “Erişilemez” Hâle Geliyor
Pakistan’da üniversite kayıtlarındaki keskin düşüş, öğrenim ücretlerinin yükselmesi ve üniversitelerdeki yönetim sorunlarıyla ilişkilendiriliyor. Maliye Bakanlığının yayımladığı Pakistan Ekonomik Araştırması’na göre ülke çapındaki üniversite kayıtları üç yıl içinde yaklaşık %12 azaldı. 2020-21’de 2,23 milyon olan öğrenci sayısı 2023-24’te 1,96 milyona geriledi. Eğitime ayrılan kamu harcaması ise bir yılda GSYH’nin %1,5’inden yalnızca %0,8’ine düştü. Fon kesintilerini telafi etmek için bazı üniversiteler ücretleri artırdı. Pencap Üniversitesi 2025-26’da ücretlerine ortalama %28 zam yaparken, bu oran hukuk programlarında %59’a ulaştı. Uzmanlar, ortalama gelirli bir ailenin çocuğunu artık üniversiteye gönderemediğini, gençlerin bunun yerine bir meslek edinip geçim sağlamaya yöneldiğini belirtiyor. Üniversite mezunlarının yaklaşık %31’i işsiz; bu tablo karşısında dört yıllık lisans diploması artık düşük getirili bir yatırım olarak görülüyor. Bu da öğrencileri kısa süreli ya da proje temelli serbest işlere (freelance) ve dijital ekonomiye itiyor. Üniversitelerdeki idari kadroların yaklaşık %40’ının boş olması ve kalıcı rektör atamalarındaki gecikmeler de kamuoyunun yükseköğretime güvenini zayıflatıyor.