Palantir’in “Manifesto”su Gündemde: Teknofaşizm mi, Yoksa Açık Bir İtiraf mı?
ABD merkezli veri analizi şirketi Palantir Technologies, CEO’su Alex Karp’ın imzasını taşıyan 22 maddelik bir bildiri yayımladı. Karp’ın The Technological Republic adlı kitabından derlenen bu bildiri, şirketin ulusal güvenlik, savaş ve teknoloji politikalarına dair tartışmalı talepler içeriyor. X platformunda yayımlanan ve kısa sürede geniş kitlelere ulaşan paylaşım, uluslararası kamuoyunda yeni bir tartışma başlattı.
Söz konusu bildiride, yazılım şirketlerinin ulusal savunma stratejilerinde daha aktif rol alması “ahlaki bir görev” olarak tanımlanıyor. Zorunlu askerliğin geri getirilmesi ve dinin kamusal yaşamda benimsenmesi gibi teknoloji firmalarından beklenmeyen siyasi hedefler öne sürülüyor. Metinde ayrıca Almanya ile Japonya’nın yeniden silahlanması gerektiği savunuluyor. Dünya kültürlerinin gelişmişlik ve işlevsellik düzeylerine göre ayrıştırılarak hiyerarşik bir sınıflandırmaya tabi tutulması da tepki çeken hususlardan biri oldu.
Bildiri, yayımlanır yayımlanmaz uluslararası kamuoyunda sert bir karşılık buldu. Viyana Üniversitesinden teknoloji filozofu Mark Coeckelbergh, 22 maddelik bildiriyi “teknofaşizmin ders kitabı örneği” olarak nitelendirirken eski Yunanistan Maliye Bakanı Yanis Varoufakis, Palantir’in yapay zekâ silahları aracılığıyla insanlığı tehdit etmeye hazır olduğunu ilan ettiğini söyledi. Girişimci ve jeopolitik yorumcu Arnaud Bertrand ise tutumu şu sözlerle özetledi: “Palantir şunu söylüyor: Araçlarımız sizin dış politikanıza değil, bizimkine hizmet eder.”
Bildirinin, şirket için kritik bir dönemde yayımlanması dikkat çeken bir diğer nokta oldu. 2003’te CIA’nın girişim fonu desteğiyle kurulan Palantir, bugün Trump yönetiminin göçmen takip sistemlerinden İsrail ordusunun Gazze’deki hedefleme veri tabanlarına kadar pek çok tartışmalı operasyonun altyapısını sağlıyor. Almanya, İrlanda ve Avrupa Parlamentosu’nda Palantir karşıtı sesler yükselirken İngiltere’de şirketin Ulusal Sağlık Servisi ile yaptığı 330 milyon sterlinlik sözleşme de siyasi tartışmanın odağına girdi. Uluslararası Af Örgütü ise Palantir’i “uluslararası hukuku açıkça çiğnemek” ile suçluyor.