Gana’da Yerel Diller Dijital Çağda Yok Olma Riskiyle Karşı Karşıya
Gana’da uzmanlar, dijital çağın yerel diller üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, bu dillerin yok olma riskiyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulundular. Gana Üniversitesi Dil Okulu, yerel dillerin korunması için acil ve koordineli adımlar atılması gerektiğini açıkladı.
Yetkililere göre hızlı teknolojik gelişmeler ve ana dilde eğitimin yetersizliği, bilinçli politikalar geliştirilmediği takdirde hem eşitsizliği derinleştiriyor hem de yerel dillerin kullanımını giderek azaltıyor. Gana Üniversitesi’nden Prof. Isaac Wiafe, yapay zekâ, kimlik ve dilsel adalet arasındaki ilişkiye dikkat çekerek, yapay zekâ sistemlerinin büyük ölçüde çevrim içi verilerle eğitildiğini, ancak Afrika dillerinin yüzde 1’inden daha azının bu sistemlerde yeterince temsil edildiğini belirtti. Bu durumun düşük kaynaklı dilleri konuşan milyonlarca insanı dijital dışlanma riskiyle karşı karşıya bıraktığını ifade etti.
Yerel dillerde yeterli ve nitelikli dijital içerik üretilmemesi nedeniyle, yapay zekâ uygulamalarının İngilizce gibi baskın küresel dillere öncelik verdiği ve bunun yerel diller açısından bir kısır döngü yarattığı belirtildi. Gana Üniversitesi Rektörü adına konuşan Prof. Josephine Dzahene Quarshie ise ana dilde eğitimin yalnızca kültürel kimlik değil, aynı zamanda etkili öğrenmenin temel unsuru olduğunu söyledi. Araştırmaların, çocukların en iyi anladıkları dilde eğitim aldıklarında daha başarılı olduklarını gösterdiğini belirten Quarshie, dünya genelinde öğrencilerin yaklaşık yüzde 40’ının hâlâ ana dilinde eğitime erişemediğine dikkat çekti.
Birleşmiş Milletler Gana Yerleşik Koordinatörü Zia Choudhury de dilin kapsayıcı eğitimde merkezi bir role sahip olduğunu vurguladı. Dil engellerinin düşük okuryazarlık, zayıf akademik başarı ve artan eşitsizlikle sonuçlandığını ifade eden Choudhury, özellikle kırsal ve dezavantajlı bölgelerde çok dilli eğitime ve dijital kapsayıcılığa uzun vadeli yatırım yapılması gerektiğini söyledi.