Omer Bartov ile “Görünenin Ötesi: Gazze, Soykırım ve Tarihsel Bakış”

Enstitü Sosyalin “Dünyadan Yansımalar” serisinin 14 Kasım’daki konuğu, Brown Üniversitesinden tarihçi ve akademisyen Prof. Omer Bartov oldu. Bartov, “Görünenin Ötesi: Gazze, Soykırım ve Tarihsel Bakış” başlıklı konuşmasında Gazze’de süren insani yıkımı, yalnızca güncel bir kriz olarak değil, tarihsel benzerlikler, etik sorumluluk ve uluslararası hukuk ekseninde okumayı önerdi. Çağdaş çatışmaların “kendine özgü” yönlerini teslim etmekle birlikte, tarihin belirli anlarında tekrar eden örüntülere dikkat çekti.

Bartov, özellikle Ekim 2024 ile Mayıs/Haziran 2025 dönemini işaret ederek yürütülen operasyonların sadece askerî hedeflerle sınırlı kalmadığını, konut alanları, kamu binaları, altyapı, su ve enerji tesisleri ile tarım bölgeleri gibi sivil hayatın devamlılığını sağlayan unsurların ağır tahribata uğradığını ifade etti. Okulların, üniversitelerin, camilerin, müzelerin ve arşivlerin planlı bir şekilde tahrip edilmesinin, Gazze’yi nüfusu için yaşanmaz hâle getirmeyi amaçlayan bilinçli bir stratejinin parçası olduğunu vurguladı.

Bartov, Gazze’deki bu yıkım sürecini, modern soykırımların tipik özellikleriyle örtüştüğünü belirtti. Gazze halkının kaçabileceği bir yerin olmaması, bu süreci etnik temizlik yoluyla soykırım niteliğine taşıyan temel faktörlerden biri olarak öne çıktı. Bir grubun üyelerini öldürmek, fiziksel ve zihinsel zarar vermek, yaşamı sürdürülemez koşullara dönüştürmek ve doğumları engellemek gibi eylemlerin insanlığa karşı suçlar arasında yer aldığını vurgulayan Bartov, Gazze’de yaşananların bu suç tiplerinin dördünü birden kapsadığını ifade etti. Bu bağlamda, soykırım kavramının yalnızca hukukî bir tanım olmadığını, aynı zamanda geçmişi hatırlamak, tanıklık etmek ve ahlaki bir duruş almakla doğrudan ilişkili olduğunu belirtti.

Bartov, tarihsel hafızayı, hem bugünün krizlerini anlamak hem de uluslararası kamuoyundaki sessizliği ve gecikmiş tepkileri sorgulamak için vazgeçilmez bir araç olarak konumlandırdı.

Etkinlik, katılımcıların soruları ve Prof. Bartov’un değerlendirmeleriyle sona erdi.