Dünyadan Yansımalar

Enstitü Sosyal, “Dünyadan Yansımalar” serisi kapsamında, İslamabad merkezli, Pakistan’da yapısal dezavantajların yüksek olduğu bölgelerde çocuklar ve gençlere yönelik rehabilitasyon, topluma kazandırma programları ve liderlik kapasite geliştirme eğitimleri düzenleyen Youth Impact’in Kurucu Başkanı, mentör ve eğitimci Abdul Samad Khan’ı ağırladı. 19 Şubat 2026’da gerçekleşen “Tabiat, Çocukların İyi Hâlini Nasıl Etkiler?” başlıklı çevrim içi söyleşide Khan, tabiat ile etkileşimin çocuklarda ve gençlerde öğrenme süreçleri, duygu düzenleme becerileri ve aidiyet duygusu üzerindeki etkilerini ele aldı. Khan, saha deneyimlerinden hareketle tabiat ile temasın stres azaltımı, dikkat gelişimi ve topluluk aidiyeti üzerindeki etkilerini somut örneklerle değerlendirdi. 

Söyleşide 7/24 çevrim içi olma hâlinin özellikle Alfa ve Z kuşağı üzerinde “bilişsel bir kirlilik” oluşturduğunu belirten Khan, tabiatın bu dağınıklığı düzenleyen iyileştirici bir güce sahip olduğunu ifade etti. “Gençler elektronik cihazlardan uzakta tabiatla vakit geçirdiğinde sinir sistemi bir nöroregülasyon sürecine girer.” diyen Khan, tabiatın sinir sistemini dengeleyen aktif düzenleyici rolünü vurguladı.

Khan, Richard Louv’un “tabiat eksikliği sendromu” kavramına atıf yaparak modern toplumun karşı karşıya olduğu bu sorunun çözümünü “köklerimize dönmek” olarak tanımladı. “Tıpkı vitamin eksikliği gibi, hayatınızda tabiat eksikse güneş ışığını, temiz havayı ve tabiatı tüm duyularınızla hissetmeye ihtiyacınız vardır.” sözleriyle tabiatla temasın temel bir ihtiyaç olduğunun altını çizdi.

Khan’a göre engebeli arazide oyun kuran, ağaca tırmanan ve aşmaları gereken çeşitli doğal engellerle karşılaşan çocuklar, problem çözme, dayanıklılık ve sosyal beceriler açısından daha hızlı gelişim gösteriyor. Tabiatın sunduğu özgür ve yapılandırılmamış ortamın çocukları gerçek hayatın karmaşıklığına hazırladığını belirten Khan, “Bir çocuğun elindeki uğur böceğinden ‘pes etmeme’ dersini alması, tabiatın ruhumuza tuttuğu aynanın en sade örneğidir.” dedi.

Eğitim politikalarına da değinen Khan, tabiatın şehir planlamasından müfredata kadar her alanda öncelik hâline getirilmesi gerektiğini savundu. Eğitim tasarımının ya tabiatı sınıfa taşıyacak ya da sınıfı tabiata götürecek şekilde yeniden düşünülmesi gerektiğini ifade ederek tabiatın odaklanma, öz düzenleme ve duygusal dayanıklılık becerilerini güçlendiren temel bir altyapı olduğunu vurguladı.

Söyleşinin sonunda Khan, tarih boyunca büyük ruhsal dönüşümlerin tabiatla temas hâlinde gerçekleştiğini hatırlattı. Günümüzün zihinsel ve duygusal krizlerine karşı tabiatın halk sağlığı stratejilerinin merkezine yerleştirilmesi gereken güçlü bir “reçete” olduğunu dile getirdi. Söyleşi, katılımcıların dijital aşırı yüklenme, dayanıklılık ve tabiatın iyileştirici gücü temalarını daha ayrıntılı ele aldığı bir soru-cevap bölümüyle sona erdi.





İki Nokta

Kitap tanıtımı, biyografi, araştırma raporu, değerlendirme ve inceleme yayınları ile bölgesel veya küresel ölçeklerde güncel ya da yapısal sorunlar.