Anas Al-Sheikh Ali ile “Popüler Kültürde Dekolonizasyon: Ortaçağ Canavarlarından Modern Fanatiklere” 

Enstitü Sosyal “Dünyadan Yansımalar” serisi kapsamında 8 Aralık’ta Washington merkezli International Institute of Islamic Thought (IIIT) yöneticilerinden Dr. Anas Al-Sheikh Ali’yi konuk etti. “Popüler Kültürde Dekolonizasyon: Ortaçağ Canavarlarından Modern Fanatiklere” başlıklı söyleşide Ali, Batı popüler kültürünün tarih boyunca Müslümanlar ve özellikle Türkler hakkında nasıl bir “öteki” anlatısı inşa ettiğini ele aldı.

Konuşmada, modern ön yargıların kökenlerinin sanat, edebiyat ve medya üzerinden yüzyıllardır yeniden üretilen kültürel imgelerle ilişkili olduğu vurgulandı. Ali, Ortaçağ’daki şeytanlaştırıcı canavar temsillerinin zaman içinde tiyatro metinlerinde, şiirde, popüler romanda ve sinemada Müslümanların “fanatik” ya da “vahşi Doğulu” olarak betimlenen figürlere evrildiğini söyledi. Heykel ve resim gibi görsel sanatların da bu anlatının parçası olduğunu belirten Ali, Greek Slave heykelinden Napolyon dönemine ait resimlere kadar pek çok eserin, Müslüman toplumları “yenilmiş”, “denetim altına alınmış” ya da “uygarlaştırılması gereken” bir özne olarak resmettiğini ifade etti. Tiyatro ve şiirde ise Lord Byron’dan Bluebeard uyarlamalarına kadar uzanan üretimlerin Türk karşıtı temsilleri nasıl pekiştirdiğini örneklendirdi.

Ali, popüler romanların ve Hollywood sinemasının modern dönemde bu algıları küresel ölçekte yaygınlaştırdığına dikkat çekti. Jack Shaheen’in çalışmalarına atıfla, sinemada Müslümanların büyük oranda olumsuz karakterler olarak tasvir edilmesinin, kültürel ön yargıları derinleştiren en etkili araçlardan biri olduğunu vurguladı. Kültürün, Soğuk Savaş’tan günümüze bir “yumuşak güç” unsuru olarak silahlaştırıldığını, modern medyanın ve dijital platformların ise bu süreçte en görünür propaganda alanlarına dönüştüğünü belirtti.

Söyleşi, popüler kültürün yalnızca bir eğlence alanı değil, uluslararası siyasetin ve toplumsal algıların şekillenmesinde belirleyici bir güç olduğunu da hatırlatan önemli bir tartışma zemini sundu.