Yükseköğretimde Veri Bağımlılığı ve Dijital Sömürgeleşme Riski
Dedan Kimathi Teknoloji Üniversitesi kütüphane direktörü Dr. Fredrick Otike tarafından kaleme alınan bir makalede, Kenya üniversitelerinin kendi akademik içeriklerini üretmek ve yerel kaynaklardan yararlanmak yerine Batı merkezli, abonelik tabanlı veri tabanlarına bağımlı hâle geldiği ve bu durumun “dijital sömürgecilik” açısından ciddi bir risk oluşturduğu vurgulandı. Makale, Afrika ve Kenya gerçeklerini yansıtan yerli ders kitaplarıyla beslenen akademik kültürün giderek zayıfladığına dikkat çekiyor. Bu gerilemenin temel nedeni olarak ise akademisyenlerin kalıcı kitaplar yazmak yerine terfi baskısıyla şaibeli dergilerde hızlı yayın yapmaya yönelmesi ve üniversite yayınevlerinin işlevini yitirmesi gösteriliyor.
Dr. Otike, bu artan dijital bağımlılığın Kenyalı akademi dünyasını ciddi bir kırılganlığa sürüklediği konusunda uyarıda bulunuyor. Bütçe kesintileri veya artan lisans maliyetleri nedeniyle abonelikler sonlandırılırsa, tüm akademik altyapının bir gecede çökeceği belirtiliyor. Ayrıca, yerel bilginin dijitalleştirilip üretilmemesi hâlinde, üretken yapay zekâ sistemlerinde Afrika perspektifinin tamamen görünmez kalacağı vurgulanıyor; üniversitelerin geçici erişim yerine bilginin doğrudan sahipliğine odaklanması ve yerel yayıncılığı acilen canlandırması gerektiği savunuluyor.