İskoçya Çevre Kaygıları Nedeniyle Yeni Hiper Ölçekli Yapay Zekâ Veri Merkezlerini Durdurma Kararı Aldı
İskoçya Parlamentosu, yapay zekâ teknolojilerinin hızla büyümesiyle artan enerji ve su tüketimini gerekçe göstererek yeni “hiper ölçekli” (hyperscale) veri merkezi projelerinin onay süreçlerini geçici olarak durdurma kararı aldı. Milletvekilleri bu adımı, söz konusu devasa tesislerin ulusal elektrik şebekesi, tatlı su rezervleri, karbon emisyonları ve yerel ekosistemler üzerindeki etkilerini kapsamlı biçimde değerlendirmek amacıyla attı. Kabul edilen önergeyle birlikte, merkezî planlama idarelerindeki yeni başvuruların durdurulması ve hâlihazırda değerlendirme aşamasında olan proje tekliflerinin dondurulması istendi.
Kararın merkezinde, öncü yapay zekâ modellerinin (frontier AI) eğitimi ve işletilmesi için kurulan bu tesislerin tükettiği yoğun elektrik gücü ile soğutma sistemlerinde harcanan yüksek miktarda su yer alıyor. İskoçya’nın serin iklimi ve rüzgâr enerjisi potansiyeli ülkeyi uluslararası teknoloji şirketleri açısından cazip bir merkez hâline getiriyor. Ancak bu avantajlar, son dönemde Fife’da kurulması planlanan ve dünyanın en büyük ikinci tesisi olabileceği belirtilen dev merkez dâhil 20’yi aşkın projenin gündeme gelmesiyle çevresel endişelere yol açtı. Parlamento önünde toplanan eylemciler, şebeke yükü ve iklim hedeflerini gerekçe göstererek tüm onayların durdurulmasını talep etti.
Askıya alma süresince veri merkezi yatırımlarına yönelik yeni ve bağlayıcı standartlar içeren ulusal bir planlama çerçevesi hazırlanacak. Ayrıca İskoç hükûmeti, gücü 50 megavatı aşan tüm yeni veri merkezleri için zorunlu Çevresel Etki Değerlendirmesi (EIA) şartını da yürürlüğe koydu. Hükûmet ve parlamento, katı ve denetlenebilir bir yasal çerçeve yürürlüğe girene kadar yeni hiper ölçekli kapasite artışlarına izin verilmeyeceğini vurguluyor.