Çin’de Lisansüstünde Pilot Uygulama: Mezuniyet için Tez Değil, Pratik Çıktı Esas Alınacak
Çin’de beş temel mesleki lisansüstü alanda klasik tez zorunluluğu esnetiliyor; öğrencilere tez yazmak yerine doğrudan sahada ürettikleri somut projelerle mezun olma hakkı tanınacak. Ülkenin üniversite ve akademik derece standartlarını belirleyen en üst kurumu olan Devlet Konseyi Akademik Dereceler Komitesi, tercümanlık, ziraat, klinik tıp, muhasebe ve güzel sanatlar disiplinlerinde pilot uygulama başlatarak yeni modeli sahada test edecek. Öğrencilerin tez araştırması yapmak yerine, sahada geliştirdikleri somut projeler ve çözüm odaklı uygulama raporları gibi pratik çıktıları jüri önünde savunması yeterli sayılacak. Bu sistem, yalnızca derslerin tamamlanmasıyla mezun olunan sıradan tezsiz programlardan farklı olarak doğrudan sektörel üretime dayanıyor. Bu modelin yasal temeli ise 2024’te mevzuata tez alternatifi olarak sahadaki somut çıktıların savunulabilmesi hakkının eklenmesiyle atılmıştı.
Mezuniyet ölçütlerini ilgili alanların eğitim kurulları belirleyecek; üniversiteler de bu ölçütlere göre sektör uzmanlarının yer alacağı değerlendirme heyetlerini oluşturacak ve fikrî mülkiyet kurallarını düzenleyecek. Daha önce mühendislik alanındaki yüksek lisans ve doktora öğrencileriyle uygulanan ve olumlu sonuçlar alınan bu modelin kademeli olarak diğer mesleki alanlara da yaygınlaştırılması hedefleniyor.