Doğa Gözlem Platformlarındaki Yapay Zekâ Görselleri Bilim İnsanlarını Endişelendiriyor
Bilim insanları, yapay zekâ ile düzenlenmiş fotoğrafların kuş gözlem platformlarında yol açtığı sahte kayıtların bilimsel araştırmaları tehdit ettiği konusunda uyarıda bulundu. Nature dergisinde yayımlanan bir yorum yazısında araştırmacılar, iNaturalist ve Macaulay Library gibi veri tabanlarında yüzlerce sahte veya yapay zekâ ile değiştirilmiş görüntünün tespit edildiğini bildirdi. Yazının başyazarı, Manchester Metropolitan Üniversitesinden ekolog Dr. Alexander Lees, sorunun asıl kaynağının kasıtlı sahtecilikten ziyade, kullanıcıların fotoğrafı “daha iyi görünsün” diye yapay zekâya düzenlettirmesi olduğunu belirtiyor. Ancak bu müdahaleler esnasında yapay zekâ, mevcut görüntüye başka türlere ait özellikler ekleyebiliyor.
Lees, bu duruma somut bir örnek olarak Brezilya’nın iç kesimlerinde görüldüğü iddia edilen bir kızıl kanatlı karatavuk vakasını gösteriyor. Bölgede daha önce hiç kayda geçmeyen ve genellikle Kuzey Amerika’da yaşayan bu türe ait olduğu sanılan fotoğraf, aslında Icteridae familyasına ait apoletli sarıasma (epaulet oriole) kuşuna aitti. Fotoğrafçının görseli “iyileştirmek” maksadıyla yapay zekâ kullanması, yazılımın kuşa karatavuk özellikleri eklemesine ve ortaya sahte bir gözlem kaydının çıkmasına yol açtı. Araştırmacılar, bu tür yapay müdahalelerin, bilim insanlarının yararlandığı platformların güvenilirliğine gölge düşürdüğünü belirtiyor.
Vatandaş bilimi platformları (citizen science platforms), sorunun boyutunu henüz tam olarak ölçemiyor. iNaturalist’in 610 milyonu aşkın görselinden yalnızca yaklaşık 1.400’ü yapay zekâ kullanımı nedeniyle işaretlenmiş durumda. Ancak yetkililer, pek çok yapay zekâ dokunuşunun denetim süreçlerinde fark edilmeden geçebileceğini kabul ediyor. iNaturalist’in Topluluk Desteği Direktörü Tony Iwane, çoğu vakanın kötü niyetli olmadığını, bu durumun da sorunu tespit etmeyi güçleştirdiğini vurguluyor.