Yapay Zekâ ve Robotlar Alzheimer Hastalarına Nasıl Eşlik Ediyor?
Fransa’da Alzheimer hastalarına yönelik yapay zekâ destekli robotlar ve sesli asistanlar deneme aşamasında. Paris’teki Broca Living Lab’de araştırmacılar, bilişsel bozukluğu olan veya günlük yaşamında desteğe ihtiyaç duyan yaşlıların insansı ve hayvan biçimli robotlara tepkisini inceliyor. Broca Hastanesi geriatri servisindeki gönüllü hastaların katıldığı deneylerde, hastaların robotlara yaklaşımının kişiden kişiye değiştiği görülüyor; bazı hastalar bu teknolojiyi şaşkınlık ve merakla karşılayıp seanslara hevesle katılırken, bazıları ise robotlarla iletişim kurmayı reddediyor. Araştırmacılar, robotların bilişsel uyarım, konuşma ve dil terapisi, fizyoterapi ve psikomotor rehabilitasyon süreçlerinde hastaları seanslara daha aktif dâhil edip edemeyeceğini inceliyor.
Laboratuvardaki robotlardan Miroki, hastalarla sohbet ederek bellek, dikkat ve dil gibi zihinsel işlevleri çalıştıran bilişsel uyarım egzersizleri yaptırıyor. Yavru fok biçimli Paro ise hastaların hareketlerine ve seslerine göre davranışını uyarlayan sensörlerle donatılmış durumda. Söz konusu sistemler hastayı sakinleştirmeyi ve konuşmaya teşvik etmeyi amaçlasa da seansların her zaman uzmanlar tarafından yönetildiği, robotların ise yalnızca terapiye katılımı kolaylaştıran birer araç işlevi gördüğü belirtiliyor. Nitekim hastaların tercihleri de farklılık gösteriyor; kimi insansı robotla rahatça sohbet ederken kimi bu iletişimi reddedip hayvan biçimli robota yöneliyor.
Fransa’nın güneyinde, Tarn-et-Garonne’daki La Septfontoise bakımevinde ise çalışanlar, Alzheimer hastaları huzursuzlandığında onları desteklemek üzere tasarlanmış bir yapay zekâ sistemi olan Livana’yı test ediyor. Telefon aracılığıyla çalışan sistem, ailelerinin paylaştığı biyografik bilgiler ve hastanın ilgi alanları doğrultusunda kişiselleştirilmiş sohbetler sunarak hastaları yatıştırmayı ve ilaç dışı bir yaklaşım sağlamayı amaçlıyor. Uzmanlar ve bakımevi yöneticileri, bu teknolojilerin ne kadar gelişirse gelişsin bakım verenlerin ve insan bağının yerini alamayacağını, asıl işlevlerinin bakımı kolaylaştırmakla sınırlı olduğunu vurguluyor.