Türkiye’de Babalık Deneyiminin Dönüşümü Çalıştayda Ele Alındı

Enstitü Sosyal, 21 Mayıs 2026 tarihinde “Türkiye’de Babalık Deneyiminin Dönüşümü: Erkek Çocuk ve Ergen Gelişiminde Babalık Çalıştayı” ile, babalık deneyiminin dönüşümünü değişen toplumsal yapı, aile ilişkileri ve çocuk yetiştirme pratikleri çerçevesinde tartışmaya açtı. Akademisyenler, uzmanlar ve farklı meslek gruplarından katılımcıların bir araya geldiği çalıştayda, aile yapısında yaşanan değişimler, ebeveynlik anlayışlarının dönüşümü, dijitalleşmenin aile ilişkilerine etkisi ve çocuk yetiştirme pratiklerindeki farklılaşmalar değerlendirildi. Katılımcılar, özellikle erkek çocuk ve ergenlerin psikososyal, duygusal ve davranışsal gelişim süreçlerinde babaların üstlendiği rolleri tartışma imkânı buldu.

Çalıştayda öne çıkan başlıklardan biri, son yıllarda babalık rolünde yaşanan dönüşüm oldu. Katılımcılar, geçmiş kuşaklarda babaların daha çok ekonomik sorumluluk üstlenen ve otorite figürü olarak konumlanan bir rolde olduğunu, günümüzde ise çocuk bakımına aktif katılım, duygusal destek, eğitim süreçlerine eşlik etme ve nitelikli zaman geçirme gibi beklentilerin öne çıktığını ifade etti. Bununla birlikte, geleneksel babalık anlayışının etkisini sürdürmesine rağmen yeni dönemin ihtiyaçlarına uygun ortak bir babalık modelinin henüz netleşmediği vurgulandı.

Babalığın dönüşümünde disiplin, otorite ve sınır koyma konuları da ele alındı. Katılımcılar, çocukların sağlıklı gelişimi açısından sınırların önemli olduğunu, ancak disiplinin ceza ve kontrolle sınırlı tutulamayacağını, tutarlılık, kararlılık ve ebeveynler arası iş birliği temelinde inşa edilmesi gerektiğini dile getirdi. Özellikle çocuk yetiştirme süreçlerinde anne ve babalar arasında yaşanan yaklaşım farklılıklarının, çocukların davranış örüntülerini doğrudan etkileyebildiği değerlendirildi.

Baba-çocuk ilişkilerinin gelişim dönemlerine göre farklılaştığı, özellikle ergenlik döneminde çocukların bağımsızlaşma eğilimlerinin artmasıyla birlikte ilişki dinamiklerinin yeniden şekillendiği ifade edildi. Katılımcılar, bu süreçte yaşanan görüş ayrılıkları ve çatışmaların gelişimin doğal bir parçası olduğunu belirtirken, babanın rehberlik rolünün çocukların öz disiplin, sorumluluk alma ve toplumsal rollerini sağlıklı biçimde edinmeleri açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguladı.

Çalıştayda, dijitalleşmenin babalık deneyimi ve aile içi ilişkiler üzerindeki etkileri de ele alındı. Katılımcılar, sosyal medya, çevrim içi oyunlar ve dijital iletişim araçlarının çocukların davranışlarını, sosyal ilişkilerini ve aile içi etkileşim biçimlerini dönüştürdüğüne dikkat çekti. Bu dönüşümün, babaların çocuklarıyla kurduğu ilişkiyi, sınır koyma pratiklerini ve ebeveynlik rollerini yeniden şekillendirdiği dile getirildi. Ayrıca dijital platformlarda yaygınlaşan ebeveynlik içeriklerinin ailelerin çocuk yetiştirme yaklaşımları üzerindeki etkileri değerlendirildi; bu içeriklerin sunduğu fırsatlar ve beraberinde getirdiği riskler tartışıldı.

Katılımcılar, çocuklara yaşlarına uygun sorumluluklar verilmesinde babaların önemli bir rol üstlendiğini vurguladı. Çocukların günlük yaşam içerisinde sorumluluk almalarının öz güven, öz denetim ve problem çözme becerilerinin gelişimine katkı sağladığının altı çizildi. Ayrıca koruyucu ebeveynlik anlayışının bazı durumlarda öz güven gelişimini sınırlandırabileceğine dikkat çekildi. Bu bağlamda, babaların çocuklarını yaşamın doğal sorumluluklarıyla karşılaştıran ve bağımsızlaşmalarını destekleyen bir yaklaşım benimsemelerinin önemi üzerinde duruldu.

Çalıştay sonunda yapılan değerlendirmelerde, dijitalleşme, kentleşme, değişen aile yapıları ve artan ebeveynlik beklentilerinin babalık rolünü daha karmaşık ve çok boyutlu hâle getirdiği ifade edildi. Katılımcıların paylaştığı deneyimler, günümüz babalarının bir yandan kendi çocukluklarından taşıdıkları ebeveynlik anlayışını sürdürmeye çalışırken, diğer yandan değişen toplumsal koşullara uyum sağlayacak yeni bir babalık modeli geliştirme çabası içinde olduklarını ortaya koydu.

Çalıştay, Türkiye’de babalığın dönüşümünü anlamaya yönelik önemli değerlendirmelerin paylaşılmasına ve çocukların sağlıklı gelişimini destekleyecek yeni babalık anlayışlarına duyulan ihtiyacın tartışılmasına imkân sağladı. Enstitü Sosyal, dönüşen aile yapıları ve babalık deneyimi üzerine çalışmalarını sürdürecek.