İki Nokta Buluşmaları’nda Ilyasah Shabazz’ı Ağırladık

Enstitü Sosyal “İki Nokta Buluşmaları” söyleşi serisi kapsamında, 14 Kasım’da düzenlenen etkinliğin konuğu Amerikalı çocuk edebiyatı yazarı, Malcolm X’in kızı, aktivist Ilyasah Shabazz oldu. “Sözün ve Eylemin Dekolonizasyonu: Malcolm X’in Mirasının Ruhu ve Anlamı” başlıklı söyleşide dekolonizasyon süreci, kimlik bilinci ve eylemlilik odaklı perspektiften sunuldu. Shabazz, Malcolm X’in mirasından hareketle dekolonizasyonun kendiliğinden gerçekleşebilecek bir süreç olmadığını, ancak bilinçli bir eylemlilikle mümkün olabileceğini belirtti. Bu bağlamda, günümüzün hâkim güç yapılarından ve yerleşik sisteminlerinden bağımsızlaşarak kimlik ve değerlerin farkındalığıyla, adaletsizliklere karşı aktif bir mücadele yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

Shabazz, babalarını küçük yaşta kaybetmiş çocuklar olarak annelerinin üç yönlü eğitim yaklaşımının, kendi kimlik ve öz-değer bilincinde merkezî bir rol oynadığını şu sözlerle dile getirdi: “Annem, altı kızının da kim olduklarını sağlıklı bir biçimde öğrenerek büyümesini istedi; kadın olarak, Afrika diasporasının bir parçası olarak ve Müslüman olarak kendimizi sevmemizi sağladı. Bu yüzden başkalarının bizim değerimizi tanımlamasına ihtiyaç duymadık, çünkü kendi değerimizi açıkça biliyorduk.” Bu çerçevede, kimlik ve değere yönelik farkındalığın, yanlış eğitimle baskılanan bireylere tahakküm yapılarını tanımlama ve bu yapılara karşı çözüm üretme imkânı sağlayabileceğini belirtti. 

ABD’de siyahi Müslümanların temel hak ve özgürlükleri için mücadelelerinde gelinen mevcut durumu da değerlendiren Shabazz, özellikle gençlerin bu mücadeledeki önemine dikkat çekti: “COVID-19 sırasında evlere kapandığımızda George Floyd’un korkunç ölümüne tanık olduk ve siyahilerin neden ‘Black Lives Matter’ dediğini herkes anladı. Bu hareket sadece siyahilerin değil, baskı altında olan herkesin insanlığın parçası olduğunu hatırlatıyor. Yetişkinlerin görevi, gençlerin bu enerjiyi strateji ve farkındalıkla kalıcı değişime dönüştürmelerine rehberlik etmek.” Bu doğrultuda Shabazz, gençlerin “toplumda eşit şekilde yer alma hakkına sahip olduklarını bilmelerinin her şeyden önemli” olduğunu ifade etti. Ayrıca, çocukların kitaplarda kendi kimliklerini görebilmelerinin yanı sıra “strateji, azim ve inanç gibi değerleri” de öğrenmeleri gerektiğini dile getirdi. 

Shabazz, sorunların kaynağında 21. yüzyılın kurumları ve Batı kaynaklı sistemlerin olduğunu belirtirerek çözümün bu yapılardan bağımsızlaşmakla gerçekleşebileceğinin altını çizdi. Bu hususta “eyleme geçme”nin kritik bir rolü olduğunu vurguladı: “Malcolm X, konuştuğu her kitleyi çok iyi tanır ve onlara doğrudan sorardı: ‘Hedeflediğiniz şeyi gerçekten anlıyor musunuz? Eğer anlasaydınız, bir şey yapardınız.’ İnsanlara harekete geçmeleri için araçlar sunardı.” Demokrasinin insanları eylemsizliğe yönelten bir sığınak hâline geldiğini belirten Shabazz, Malcolm X’in insanları bilinçli ve aktif olmaya çağırdığını ifade etti: “Malcolm X’in tutkulu mücadelesi, çocukların linç edilmesi, kadınların dövülmesi, insanlara köpekler salınması gibi adaletsizliklere derin bir tepkiydi. Gençleri, bu dünyadaki sorunlara karşı harekete geçmeye hazırlıyordu.”

Enstitü Sosyal, dinleyicilerin aktif katılımıyla söyleşi formatında gerçekleştirdiği İki Nokta Buluşmaları ile, alanında uzman isimler ile farklı disiplinlerden araştırmacıları, öğrencileri ve ilgilileri bir araya getiriyor.