Enstitü Sosyal İnternet Kanununda Düzenlenmesi Gereken Noktaları Tartışmaya Açtı

Enstitü Sosyal tarafından 20 Ocak 2026 tarihinde gerçekleştirilen “İnternet Kanunu: Mevcut Düzenlemeler ve Değişim İhtiyacı Ortak Payda Müzakeresi”, dijital alanın hızla dönüşen yapısı karşısında mevcut yasal çerçevenin yeterliliğini tartışmaya açtı. Farklı kurumsal ve mesleki perspektiflerden katılımcıların yer aldığı toplantıda, 5651 sayılı Kanun başta olmak üzere internet düzenlemelerinin güncel riskler ve toplumsal ihtiyaçlar doğrultusunda yeniden ele alınması gerektiği vurgulandı.

Toplantının temel yaklaşımı, internet regülasyonlarında ceza temelli ve reaktif modelden, risk temelli ve önleyici bir anlayışa geçilmesi gerektiği yönünde şekillendi. Katılımcılar, özellikle büyük ölçekli dijital platformların veri toplama, içerik yayılımını yönlendirme ve kamusal algıyı etkileme gücü dikkate alındığında, bu aktörlerin artık yalnızca “aracı” olarak değerlendirilemeyeceği konusunda ortak görüş bildirdi.

Müzakerelerde, kanunun amaç ve kapsam maddesinin yalnızca katalog suçlara odaklanan dar bir çerçeveden çıkarılarak dijital haklar, çocukların korunması, algoritmik şeffaflık ve kamusal sorumluluk ilkelerini içerecek şekilde yeniden tanımlanması gerektiği ifade edildi. Tanımlar bölümünün ise yapay zekâ, sentetik medya, deepfake içerikler ve bot hesaplar gibi yeni risk alanlarını kapsayacak biçimde genişletilmesi gerektiği vurgulandı.

Toplantının öne çıkan başlıklarından biri çocukların dijital ortamlarda korunması oldu. Katılımcılar, çocuklara yönelik risklerin cinsel istismarla sınırlı olmadığına dikkat çekerek psikolojik, sosyal, ekonomik ve dijital istismar biçimlerinin de yasal çerçevede açıkça tanımlanması gerektiğini belirtti. Dijital oyunlar, sosyal medya ve mesajlaşma uygulamaları üzerinden oluşan yeni risk alanları karşısında, yaş doğrulama sistemlerinin teknik ve güvenilir yöntemlerle güçlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

Algoritmik sistemlerin içerik görünürlüğünü belirlemedeki rolü de müzakerelerin önemli gündem maddeleri arasında yer aldı. Platformların algoritmik tercihler yoluyla kamusal alanı şekillendirebildiği belirtilerek algoritmik sorumluluk ve şeffaflığın yasal yükümlülük hâline getirilmesi gerektiği dile getirildi. Bu kapsamda, algoritmik yönlendirmelerin denetime açık olması ve platformların yalnızca içerikten değil, içeriğin yayılım biçiminden de sorumlu tutulması gerektiği önerildi.

Erişim engellemelerine ilişkin maddelerde ise mevcut uygulamaların dijital ortamların hızıyla uyumsuz olduğu belirtildi. Özellikle erişim engelleme kararlarında yaşanan gecikmelerin hak ihlallerini derinleştirdiği, bu nedenle idari kurumların belirli sınırlar dâhilinde daha etkin ve hızlı karar alabilmesini sağlayacak mekanizmaların geliştirilmesi gerektiği vurgulandı. 

Toplantının sonuç bölümünde, mevcut internet kanununun yalnızca suçla mücadele eden bir metin olmaktan çıkarılarak dijital ekosistemi bütüncül biçimde düzenleyen, kamu düzeni, halk sağlığı ve çocukların üstün yararını merkeze alan bir çerçeveye kavuşturulması gerektiği ortak bir değerlendirme olarak öne çıktı.